يكى از آشكارترين نشانه‌هاى نفوذ گسترده فرهنگ ايرانى بشمار مىآمد . حتى از همان آغاز ، حكّام اموى شروع كردند كه به شيوه ايرانى لباس بپوشند . « 120 » كوششهايى در ارتباط با اينكه سربازان عربى را كه به لباس ايرانى ملبس شده و خفتان ايرانى و زنگال ايرانى ( ران ) « 121 » پوشيده بودند ، « 122 » مجازات كنند ، « 123 » مىبايست ظاهرا به دليل اين تمايل همگانى در استفاده از اين طرز لباس ، بىاثر مانده باشد . عباسيان به نفوذ كامل مد ايرانى كمك كردند ، زيرا كه پيروى آنان از طرز لباس دربار ايران « 124 » ، آن‌چنان شديد بود كه در واقع بخش اساسى تقليد عمومى آنان از رسوم پادشاهان قديمى ايران را تشكيل مىداد . « 125 » اين لباس دربارى متشكل از قباء با آستين ، اغلب از ابريشم زربافت ( ديباه ، قزّ ) « 126 » بود ، « 127 » چنان‌كه اين لباس در زمان يزدگرد سوّم نيز هنوز يكى از تشخّصات

--> ( 120 ) . Kremer , Streifz . 33 ; Kremer , C . G . II 217 f . ( 121 ) . كتاب الاغانى / بولاق ، ج 14 ، ص 104 . - درباره لباس ( جنگى ) عربى رجوع كنيد به : Fries 29 - 31 . ( 122 ) . براى معنى كلمه رجوع كنيد به مسعودى : مروج الذهب ، ج 8 ، ص 62 . ( 123 ) . الكامل ، ص 627 . ( 124 ) . ، و ديگر منابع داده شده در آنجا Kremer , Streifz . 33 ( 125 ) . سكه‌اى با تصوير خليفه متوكّل كه ريشى با آرايش ايرانى دارد ، رجوع كنيد به : E . V . Bergmann : Eine abbasidische Bildmunze , ' ' in der ( Wiener ) Numism Ztschr . I ( 1869 ) , Wien 1870 , S . 445 - 456 . ( 126 ) . كتاب الاغانى / بولاق ، ج 14 . ص 104 ؛ ابن اثير : الكامل ، ج 2 ، ص 212 ( سال 22 ه / 643 م ) ؛ مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 281 ( سال 375 ه / 985 م ) ؛ بيهقى : تاريخ ، ص 68 ( سال 421 ه / 1030 م محمود غزنوى ) . توضيحاتى درباره طرز لباس و آرايش مو در دوران متأخر ساسانيان نيز در اين كتاب مىيابيد : T , ang - Sehu 361 / 2 . ( 127 ) . رجوع كنيد به : طبرى ، تاريخ 1 ، ص 2642 ( لباس تشريفات حاكم اسپهان در سال 21 ه / 642 م : نيم‌تاج طلايى ، درباريان با گوشواره ، بازوبندهاى طلايى و لباسهاى ابريشمى بود ) . - بيهقى : تاريخ ، ص 289 و بعد . ( لباس تشريفات درباريان در دربار غزنويان در سال 422 ه / 1031 م : كلاهى با دو نوك با كمربندى گرانبها ، شنلهاى كتانى ، عصاهاى نقره‌اى بود ) . - رجوع كنيد همچنين به : طبرى : تاريخ 3 ، ص 1230 ( سال 223 ه / 838 م ) . - از قرن 6 و 7 ه / 12 و 13 م مقايسه كنيد با : Hirth / Rockhill 133 f . ( جزيره كيش ) - Hirth , Lander 40